Jak zrobić bombki haftowane krzyżykiem?

Bombkę haftowaną krzyżykiem wykonasz, wyszywając wzór na płaskiej kanwie, a następnie naciągając materiał na kulistą bazę ze styropianu lub tworzywa. Najwięcej uwagi wymaga dopasowanie kanwy, wyśrodkowanie motywu i ułożenie nadmiaru tkaniny tak, aby nie powstały zmarszczki.

Przygotowanie materiałów

Do pierwszej pracy najlepiej wybrać prosty, symetryczny motyw świąteczny oraz niezbyt dużą bombkę. Kanwa powinna mieć równy splot, ponieważ od niego zależy regularność krzyżyków i wygląd wzoru po naciągnięciu na kulę. Przy bardzo małej bombce sprawdzi się drobniejsza Aida, na przykład nr 18, natomiast większy projekt można wykonać na Aidzie nr 14 lub 16.

Przed rozpoczęciem przygotuj:

• bazę bombki – styropianową albo plastikową kulę z miejscem na zawieszkę;
• kanwę – najlepiej Aidę o gęstości dopasowanej do rozmiaru wzoru;
• muliny i igłę – zgodne z wybranym schematem;
• szpilki krawieckie z łebkami – do mocowania materiału na styropianie;
• klej typu Magic i nożyczki – przydatne przy wykańczaniu oraz pracy z plastikową bazą;
• wstążkę, koronkę lub koraliki – do zamaskowania łączeń.

Przed haftowaniem sprawdź trzy rzeczy:

• Czy liczba krzyżyków mieści się na wybranym kawałku kanwy?
• Czy baza bombki ma rozmiar pasujący do wzoru?
• Czy wokół haftu pozostał zapas materiału potrzebny do naciągnięcia?

Jak przygotować haft na bombkę?

Haft krzyżykowy wykonuje się na płaskiej kanwie, dlatego już na początku trzeba uwzględnić późniejszą zmianę formy. Wzór nie powinien być przesunięty w stronę jednego brzegu. Najlepiej wyznaczyć środek kanwy i od niego rozpocząć liczenie krzyżyków. Dzięki temu motyw znajdzie się w centralnej części bombki, a jego oś pozostanie prosta.

Wyhaftuj cały motyw, zostawiając wokół niego zapas materiału. Nie wycinaj kanwy tuż przy ostatnim krzyżyku. Zbyt mały margines utrudni naciąganie i może sprawić, że brzegi będą się wysuwały spod wykończenia. Jeśli wzór ma wyraźną górę i dół, zaznacz tę orientację przed przystąpieniem do montażu.

Gęstość kanwy wpływa także na wielkość gotowej dekoracji. Drobniejsza Aida pozwala umieścić szczegółowy motyw na mniejszej powierzchni. Panama lub inne płótno o równym splocie również mogą się sprawdzić, ale trzeba wcześniej skontrolować, czy nitki tworzą kwadratowe pola. Przy prostokątnym splocie wzór może zostać optycznie wydłużony.

Montaż haftu na kulistej bazie

Płaski haft nie układa się na kuli tak samo jak na prostokątnej ramce. Nadmiar materiału musi zostać rozprowadzony w kierunku biegunów bombki, czyli miejsc przy zawieszce i po przeciwnej stronie. Nie próbuj naciągać kanwy jednocześnie ze wszystkich stron. Lepszy efekt uzyskasz, mocując ją stopniowo i kontrolując położenie wzoru.

1. Przygotuj bazę – oczyść kulę i sprawdź, gdzie znajduje się otwór lub uchwyt na zawieszkę. Jeśli bombka ma być miękka w dotyku, możesz wcześniej owinąć ją cienką warstwą watoliny.
2. Dopasuj środek haftu – przyłóż kanwę do kuli i ustaw centralny motyw naprzeciw siebie. Góra wzoru powinna znajdować się w jednej osi z uchwytem bombki.
3. Zamocuj pierwsze punkty – na bazie styropianowej użyj szpilek. Wbij je najpierw przy górnym i dolnym biegunie, a następnie po bokach. Nie mocuj od razu całego obwodu, ponieważ konieczne będzie jeszcze wyrównanie materiału.
4. Naciągaj kanwę małymi etapami – przesuwaj się od środka ku brzegom, delikatnie wygładzając tkaninę. Każdy kolejny fragment powinien być napięty, ale nie tak mocno, aby krzyżyki zmieniły kształt.
5. Rozłóż nadmiar materiału – przy biegunach utworzą się niewielkie zakładki. Układaj je symetrycznie po obu stronach, zamiast skupiać całą nadwyżkę w jednym miejscu.
6. Przymocuj brzegi – w styropian wbij szpilki w miejscach, które później zakryje wstążka. Przy bazie plastikowej zastosuj cienką warstwę kleju, nakładając go etapami i dociskając kanwę do podłoża.
7. Sprawdź wzór – obejrzyj bombkę z każdej strony. Jeśli motyw się przekrzywił albo materiał marszczy się przy środku, odklej lub wyjmij część mocowań i popraw naciągnięcie.

Uważaj na bieguny bombki. To tam powstaje najwięcej nadmiaru tkaniny. Fałdy są nieuniknione, ponieważ płaska kanwa nie może bez zmian pokryć kuli, ale powinny być podobnej wielkości i rozmieszczone po przeciwnych stronach. Nierówne zakładki będą widoczne nawet po założeniu ozdobnej taśmy.

Jak zamaskować łączenia?

Gdy klej wyschnie albo wszystkie szpilki znajdą się na miejscu, zakryj miejsca łączenia materiału. Najprościej przykleić wzdłuż nich wąską wstążkę. Przy bardziej dekoracyjnej bombce sprawdzi się koronka, ozdobny sznurek lub taśma pasmanteryjna. Brzegi można też zaakcentować niewielkimi koralikami, pod warunkiem że nie obciążą zbyt mocno kanwy.

Zawieszkę zamocuj w górnej części kuli, zanim całkowicie zasłonisz miejsce łączenia. Sznureczek możesz przewlec przez gotowy uchwyt albo przykleić go pod fragmentem wstążki. Ozdobę najlepiej podnosić dopiero po pełnym związaniu kleju, ponieważ świeżo przyklejone elementy mogą się przesunąć.

Najładniejszy efekt daje prosty wzór, równy splot kanwy i spokojne, stopniowe napinanie materiału. W tej technice precyzja montażu ma większe znaczenie niż liczba dekoracji – to ona sprawia, że płaski haft zachowuje czytelny kształt na kulistej bombce.